Wraz z dynamicznym rozwojem motoryzacji oraz technologii pokrewnych, samochody elektryczne zdobywają coraz większą popularność. Pojazdy elektryczne stanowią krok w kierunku ochrony naszej planety, a także redukcji kosztów tankowania. Niemniej, w miarę rozwoju tej technologii, pojawiło się wokół niej wiele mitów. Czy pożary samochodów elektrycznych występują częściej niż spalinowych? Czy bateria umieszczona pod podłogą auta elektrycznego to tykająca bomba?
W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej problemowi pożarów w samochodach elektrycznych, analizując przyczyny, statystyki, sposoby gaszenia oraz ich zapobieganie.
Przyczyny pożarów samochodów elektrycznych
Pożary w samochodach elektrycznych to temat, który budzi duże zainteresowanie i wymaga szczegółowej analizy. Istnieje kilka głównych przyczyn, które mogą prowadzić do zapalenia się pojazdu elektrycznego:
- Zwarcie wewnętrznego ogniwa baterii. Bateria w samochodzie elektrycznym składa się z wielu pojedynczych ogniw. Wewnętrzne zwarcie w którymś z tych ogniw może spowodować zapłon lub wywołać pożar pojazdu.
- Zewnętrzne zwarcie. Może również dojść do zewnętrznego zwarcia, gdy cały akumulator jest podłączony do elektroniki zasilającej, silnika i innych podzespołów.
- Cykle ładowania i rozładowania. Podczas cykli ładowania i rozładowania baterii, prąd przepływający przez nią może generować ciepło, które podnosi temperaturę ogniw oraz całej baterii. Jeśli ten proces nie jest odpowiednio regulowany, może prowadzić do niekontrolowanego wzrostu temperatury.
- Wysokie temperatury eksploatacji. Obok naturalnego generowania ciepła przez baterię, eksploatacja w wyższych temperaturach (typowa dla niektórych regionów, np. Indii) dodatkowo wpływa na temperaturę baterii. Jeżeli bateria nie jest w stanie odpowiednio odprowadzić wytworzonego ciepła, ryzyko zapłonu znacząco wzrasta.
- Podczas wypadku akumulator może ulec uszkodzeniu, co może doprowadzić do pożaru.
Należy zaznaczyć, że producenci samochodów elektrycznych podejmują intensywne badania i innowacje w celu minimalizacji ryzyka pożarów. Rozwój technologii oraz rygorystyczne testy nad bezpieczeństwem mają na celu zapewnienie, że pojazdy elektryczne będą równie bezpieczne jak ich odpowiedniki z silnikami spalinowymi. Akumulatory BEV są wyposażone w kompleksowy system zabezpieczeń przeciwpożarowych. Jest on ciągle aktywny: zarówno gdy samochód jest zaparkowany, jak i podczas jazdy oraz ładowania. System zabezpieczeń obejmuje m.in. układ chłodzenia chroniący przed przegrzaniem akumulatora oraz wzmocnioną obudowę ochronną zapobiegającą uszkodzeniom mechanicznym. Zapora ogniowa, która oddziela moduły akumulatora, ogranicza potencjalne szkody i zabezpiecza pozostałe podzespoły pojazdu przed zapłonem. Ryzyko pożaru minimalizują także system awaryjnego wyłączania wysokiego napięcia oraz obwód, który w czasie postoju separuje napięcie akumulatora od reszty instalacji elektrycznej pojazdu.
Świadomość użytkowników na temat odpowiedniego użytkowania i konserwacji baterii jest również kluczowym aspektem w zapobieganiu incydentom związanym z pożarami.
Statystyka pożarów samochodów elektrycznych
Według danych Państwowej Straży Pożarnej, liczba pożarów elektrycznych pojazdów była stosunkowo niska w porównaniu z pojazdami spalinowymi.
W roku 2022 odnotowano tylko 10 przypadków pożarów samochodów elektrycznych. W porównaniu, w roku 2021 zanotowano jedynie 4 takie incydenty. Oczywiście, warto pamiętać, że liczba pojazdów elektrycznych na drogach jest nadal mniejsza niż pojazdów spalinowych.
W Polsce, gdzie mamy około 30 tysięcy pojazdów czysto elektrycznych (BEV) i aż 20 milionów pojazdów spalinowych, przyglądając się pożarom w kontekście 100 pojazdów, prawdopodobieństwo pożaru dla samochodów elektrycznych wynosi jedynie 0,03, podczas gdy dla tradycyjnych pojazdów spalinowych jest to 0,04.
Sposoby gaszenia pożarów samochodów elektrycznych
Gaszenie pożarów samochodów elektrycznych to zadanie, które strażacy potrafią skutecznie wykonywać. Pożary pojazdów elektrycznych są nowym, dość rzadkim zjawiskiem, jednak szeroko komentowanym przez media. Warto podkreślić, że gaśnicze procedury są dobrze opracowane, a strażacy posiadają jasne wskazówki, jak radzić sobie z tymi nowymi wyzwaniami.
Podczas gaszenia samochodów elektrycznych strażacy używają zwykłych urządzeń gaśniczych oraz wody. Samo gaszenie nie różni się niczym od gaszenia samochodu spalinowego. Ważne jest jednak, aby byli odpowiednio przygotowani, zabezpieczeni oraz utrzymywali odpowiednią odległość od pojazdu.
Producenci samochodów elektrycznych zadbali o bezpieczeństwo ekip gaśniczych, umieszczając w swoich produktach wyraźne oznaczenia miejsc, gdzie można odciąć napięcie elektryczne, które w autach elektrycznych może sięgać nawet 400V. Dzięki takim ułatwieniom wystarczy wyciągnąć wyłącznik awaryjny wysokiego napięcia, aby odciąć zasilanie z ogniw. Jeden z producentów opracował nawet specjalne wejście dla węża gaśniczego do komory baterii, co umożliwia zalanie ogniw i zabezpieczenie sytuacji.
Podczas akcji gaszenia samochodów elektrycznych zużywa się znacznie więcej wody w porównaniu do pojazdów spalinowych. Proces chłodzenia baterii i elementów elektrycznych jest dość długi. W przypadku samochodów spalinowych zużywa się zazwyczaj 1-2 metry sześcienne wody, podczas gdy w autach elektrycznych ta ilość może sięgnąć nawet kilkunastu metrów sześciennych, w zależności od czasu trwania akcji gaszenia.
Po akcji strażacy używają również kamer termowizyjnych lub pirometrów, aby obserwować samochód i upewnić się, że jego elementy nie nagrzewają się. Taka obserwacja, zgodnie z procedurami, może trwać nawet do 24 godzin.
Zapobieganie pożarom w samochodach elektrycznych
Istnieje kilka sposobów zapobiegania pożarom w samochodach elektrycznych. Do najskuteczniejszych sposobów zapobiegania pożarom należą:
- Minimalizacja narażenia na ciepło. W okresie letnim pojazd może być narażony na bardzo wysokie temperatury powyżej 45°C, co może prowadzić do nagłego wzrostu temperatury i tzw. “termicznego biegu” (thermal runaway). Zaleca się unikanie parkowania pojazdu w pełnym słońcu oraz pozostawianie go w gorącym otoczeniu. W momencie nieużywania pojazdu, powinien być parkowany w chłodnym i suchym miejscu, takim jak garaż. Ważne jest również utrzymywanie baterii w suchych obszarach z odpowiednią wentylacją. Systemy chłodzenia baterii także mogą okazać się pomocne.
- Monitorowanie oznak baterii. Należy uważać, aby nie przegrzać baterii podczas ładowania. Najlepiej unikać ładowania baterii do 100%. Z drugiej strony, baterie litowo-jonowe również są narażone na uszkodzenia, jeśli zostaną całkowicie rozładowane przed ponownym naładowaniem. Zaleca się ładowanie baterii pomiędzy 20 a 80% pojemności.
- Unikanie najeżdżania na ostre przedmioty. Jest to równie ważne dla pojazdów elektrycznych, jak i dla tradycyjnych samochodów z silnikami spalinowymi. W przypadku pojazdów elektrycznych, ostre kamienie lub inne uderzenia może spowodować uszkodzenie akumulatora. W przypadku jakiegokolwiek uszkodzenia, pojazd elektryczny należy natychmiast przekazać do serwisu, aby bateria została sprawdzona i w razie potrzeby naprawiona.
- Używanie stacji ładowania. Zaleca się korzystanie z ładowarek poziomu 2 (tzw. stacje ładowania), ponieważ ładowarki poziomu 1 (standardowe gniazdka ścienne) wymagają dłuższego czasu ładowania pojazdu i mogą wytworzyć ciepło.
- Odczekanie przed ładowaniem. Ładowanie akumulatora pojazdu elektrycznego zaraz po jego zatrzymaniu nie jest bezpieczne, ponieważ ogniwa litowo-jonowe wewnątrz akumulatora pozostają bardzo gorące. Warto odczekać, aż system ochłodzi się, zanim podłączysz pojazd do ładowania.
- Używanie oryginalnych baterii i ładowarek. Wymiana baterii i ładowarek powinna być zgodna z oryginalnymi produktami od producenta pojazdu lub z autoryzowanego sprzedawcy.
Podsumowanie
Podsumowując, pożary w samochodach elektrycznych są rzadkie, a prawdopodobieństwo wystąpienia incydentów nie przekracza tego w przypadku tradycyjnych pojazdów spalinowych. Istnieje wiele przyczyn pożarów samochodów elektrycznych, w tym zwarcia, wypadki i niewłaściwe użytkowanie. Producenci aktywnie wprowadzają innowacje i systemy bezpieczeństwa, aby zminimalizować ryzyko pożarów. Ważne jest również, aby użytkownicy przestrzegali zaleceń producentów i dbali o odpowiednią konserwację oraz bezpieczne korzystanie z pojazdów elektrycznych.
Źródła:
https://e.autokult.pl/pozary-aut-elektrycznych-w-polsce-mamy-liczby,6861831576562240a
https://pspa.com.pl/2021/informacja/pozary-samochodow-spalinowych-vs-elektrycznych
